>



Friedrich Schillers esthetische brieven


Friedrich Schiller (1759-1805) deed in een serie brieven uit de doeken wat hij voor zich zag als grote waarde van de kunstzinnige opvoeding voor de mens.

Drie krachten zag hij aan het werk. De 'Sach-trieb', de 'Form-trieb' en de 'Spiel-trieb'.

In het vergelijk van een spel knikkers: De knikkers zijn het zakelijke stuk. Evenals onze drift om er iets mee te willen doen. Deze wil kan chaotisch zijn en verwoed. Tijdens het spelen bedenken we regels. (Form-trieb) We overleggen hoe we het beste kunnen spelen. Als we alleen in de regels (abstractie van het hoofd) blijven hangen komt er van spelen niet veel terecht. We kunnen zelfs in onenigheid terechtkomen over welke regels nu het beste gehanteerd kunnen worden.
Als de regels duidelijk zijn en ook de animo voor het spelen dan komen we in het Úchte spelen (de Spieltrieb). Dat is een heerlijke wijze van met elkaar iets scheppen. Werkelijk spelen als een kind. Daar leven we in het hart, in geluk, plezier en harmonie. De dingen stromen en we worden geinspireerd.

Als we als volwassenen ook op deze wijze kunnen spelen wordt het leven een stuk vrijer. Zowel een te sterk bepalen vanuit het hoofd (Formtrieb), of het alleen maar blind handelen, zonder visie leidt beide in veel gevallen tot stagnatie of chaos, tot onvrijheid. In de spieltrieb komen we in de harmonie, en in de verbinding met ons eigen hart en zijn.

Schiller: 'De mens is alleen mens als hij speelt, en alleen als hij speelt is hij in de volle zin mens'